γράφει η Debbie McKeegan

Στο πρώτο μέρος μιας σειράς άρθρων σχετικά με τις πιστοποιήσεις αειφορίας στη βιομηχανία της ψηφιακής εκτύπωσης υφασμάτων, η Debbie McKeegan συζητά για τις φυσικές ίνες. Τώρα περισσότερο από ποτέ, η υλοποίηση των αναπτυξιακών στόχων των Ηνωμένων Εθνών για την αειφορία στην εφοδιαστική αλυσίδα των υφασμάτων είναι βασική.

 

Καθώς η ευαισθητοποίηση των καταναλωτών για την αειφορία αυξάνεται, η υλοποίηση των αναπτυξιακών στόχων του ΟΗΕ και συναφών επιχειρηματικών στόχων, ανεβαίνει στην κορυφή πολλών επιχειρηματικών προγραμμάτων.

 

Η εφοδιαστική αλυσίδα υφασμάτων πρέπει να προσαρμόζεται ώστε να διασφαλίζεται ότι ικανοποιούνται οι απαιτήσεις του τελικού καταναλωτή, και ότι το εμπόριο θα αναπτυχθεί και θα ευδοκιμήσει στο μέλλον. Η αποτυχία υιοθέτησης βιώσιμων βέλτιστων πρακτικών θα ζημιώσει οποιαδήποτε επιχείρηση, και είναι κάτι που δεν πρέπει να αμελείται αλλά να βρίσκεται στην κορυφή του προγράμματος μιας επιχείρησης, ανεξάρτητα από το μέγεθος της. Η απόδειξη της βιωσιμότητας στα υφάσματα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε επιτυχημένης πρότασης στην ολοένα και πιο ηθική και υπεύθυνη αγορά υφάσματος.

Περιβαλλοντικές αξιώσεις όπως «φιλικό προς το περιβάλλον», «ανανεώσιμο», «βιώσιμο» και «βιολογικό» χρησιμοποιούνται ευρέως. Για να έχουν αξία όμως τέτοιοι όροι, και να μην χρησιμοποιούνται απλά για την παρουσίαση μίας επίπλαστης οικολογικής συνείδησης, πρέπει τα προϊόντα να συνοδεύονται από πιστοποιήσεις.

Όλες οι πιστοποιήσεις πρέπει να εξετάζονται σύμφωνα με το πλαίσιο της δομής των Στόχων Αειφόρου Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (SDG) που παρέχουν ένα πλαίσιο αξιολόγησης που περιγράφει τους 169 στόχους που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030 και πάνω από 232 δείκτες για τη μέτρηση της προόδου.

Όσον αφορά το ύφασμα, το SDG 12 έχει ιδιαίτερη σημασία και αποτελεί το επίκεντρο του ενδιαφέροντος για την τρέχουσα πιστοποίηση:

Το SDG 12 δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην Υπεύθυνη Κατανάλωση και Παραγωγή.

 

Η επίτευξη οικονομικής και βιώσιμης ανάπτυξης απαιτεί την άμεση μείωση του περιβαλλοντικού μας αποτυπώματος, αλλάζοντας τον τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης αγαθών και πόρων. Καλούμαστε να προωθήσουμε την αποτελεσματική διαχείριση των κοινών φυσικών πόρων μας και τον τρόπο με τον οποίο απορρίπτουμε τοξικά απόβλητα και ρύπους.

Ουσιαστικά, οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές ενθαρρύνονται να ανακυκλώνουν, να μειώνουν τα απόβλητα τους και να προχωρούν σε πιο βιώσιμα πρότυπα κατανάλωσης έως το 2030.

Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν δημιουργήσει το πλαίσιο και, εν μέσω ανησυχίας για την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη, ο καταναλωτής γίνεται όλο και πιο εκλεκτικός. Οι καταναλωτές πλέον, εξετάζουν τα υφάσματα για να δουν ποια βιώσιμα πρότυπα ακολουθούνται και σε ποιο βαθμό μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη στους ισχυρισμούς βιωσιμότητας των κατασκευαστών.

Φυσικά, αναζητούν διεθνώς αποδεκτά πιστοποιητικά τα οποία θα τους δώσουν την σιγουριά ότι το προϊόν που επιθυμούν να αγοράσουν συμβαδίζει με την άποψή τους για το οικοσύστημα. Η διαθέσιμη διεθνής πιστοποίηση παρέχει ένα ευρύ φάσμα επαλήθευσης με ποικίλους βαθμούς συνάφειας με τη βιομηχανία ψηφιακής εκτύπωσης υφάσματος, επειδή η εφοδιαστική αλυσίδα για ψηφιακή εκτύπωση υφάσματος είναι πολύ μεγαλύτερη και πολυπλοκότερη από όσο νομίζουν πολλοί.

Το ψηφιακά τυπωμένο ύφασμα ξεκινά στο χωράφι, το δάσος ή το διυλιστήριο, όπου δημιουργούνται οι ίνες και στη συνέχεια τα νήματα από τα οποία κατασκευάζονται τα υφάσματα. Η ύφανση ή το πλέξιμο μετατρέπει τα νήματα σε ακατέργαστα υφάσματα, έτοιμα για προετοιμασία προς εκτύπωση. Σε αυτό το πρώτο άρθρο της σειράς που αφορούν την πιστοποίηση των υφασμάτων, θα επικεντρωθούμε στις φυσικές ίνες. Μετά την ύφανση, τα υφάσματα προετοιμάζονται για εκτύπωση, όπου καθαρίζονται, λευκαίνονται και επικαλύπτονται, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία χημικών ενώσεων.

Τα βιώσιμα υφάσματα κατασκευάζονται με βιώσιμα υλικά που παράγονται με βιώσιμες διαδικασίες.

Έτσι προκύπτει ένας διαχωρισμός στις πιστοποιήσεις, μεταξύ των υλικών που χρησιμοποιούν φυσικές ίνες και υλικών που χρησιμοποιούν συνθετικές ίνες.

Και οι δύο αυτές υποομάδες έχουν αξιώσεις για βιωσιμότητα, οι φυσικές ίνες μέσω πιστοποιημένων μεθόδων καλλιέργειας και επεξεργασίας και συνθετικές ίνες μέσω πιστοποιημένων διαδικασιών ανακύκλωσης.

Πιστοποιήσεις για υφάσματα από φυσικές οργανικές ίνες, που περιλαμβάνουν βαμβάκι, λινάρι και μετάξι, όπως το Παγκόσμιο Πρότυπο για Οργανικά Υφάσματα (GOTS - Global Organic Textile Standard), δίνονται μόνο σε υφάσματα που περιέχουν τουλάχιστον 70% οργανικές ίνες.

Όλες τα χημικά πρόσθετα, όπως βαφές, τασιενεργές ουσίες και βελτιωτικά, που χρησιμοποιούνται, πρέπει να πληρούν αυστηρά περιβαλλοντικά και τοξικολογικά κριτήρια. Για οποιαδήποτε μονάδα υγρής επεξεργασίας, είναι υποχρεωτική και μια λειτουργική και αποτελεσματική μονάδα επεξεργασίας λυμάτων και όλοι όσοι είναι πιστοποιημένοι πρέπει να συμμορφώνονται με εκτεταμένους κοινωνικούς κανόνες και πρότυπα.

Τα βασικά κριτήρια της GOTS, είναι το σύστημα διασφάλισης της ποιότητας και οι αρχές της διαδικασίας ελέγχου και αναθεώρησης που είναι εμπεριστατωμένες.

Η πιστοποίηση GOTS είναι ισχυρή, αξιόπιστη και ευρείας γκάμας, δίνοντας βεβαιότητα στα υφάσματα που θεωρούνται οργανικά.

Παράλληλα με την GOTS μια άλλη σειρά ευρέων και αξιόπιστων προτύπων υφασμάτων, είναι οι πιστοποιήσεις που παρέχονται από την OEKO-TEX®.

Τρία κύρια πρότυπα OEKO-TEX® είναι ζωτικής σημασίας:

Πρώτον, το «Made in Green» της OEKO-TEX® είναι ένα διαφανές σύστημα επισήμανσης για υφάσματα που επιβεβαιώνει ότι ένα αντικείμενο έχει ελεγχθεί για επιβλαβείς ουσίες.

Ο έλεγχος πραγματοποιείται σύμφωνα με το OEKO-TEX® Standard 100, το οποίο εγγυάται επίσης ότι το ύφασμα έχει κατασκευαστεί χρησιμοποιώντας βιώσιμες διαδικασίες υπό φιλικές προς το περιβάλλον και κοινωνικά υπεύθυνες συνθήκες εργασίας.

Το «Made in Green Label» είναι μοναδικό, καθώς δημιουργεί πλήρη διαφάνεια στην εφοδιαστική αλυσίδα, όπου το μοναδικό αναγνωριστικό προϊόντος (ID) στην ετικέτα δείχνει σε ποια εγκατάσταση παραγωγής και ποια χώρα παράχθηκε το συγκεκριμένο προϊόν.

Στη συνέχεια είναι το «ECO-Passport», σχεδιασμένο για προμηθευτές χημικών. Αυτό προβλέπει ένα ανεξάρτητο σύστημα πιστοποίησης αναλύει κάθε μεμονωμένο συστατικό του χημικού, της βαφής ή του βελτιωτικού που χρησιμοποιείται, και τα ελέγχει για τυχόν επιβλαβείς ουσίες σε απαράδεκτες συγκεντρώσεις, όπως ορίζεται από τις απαγορευμένες ουσίες και τις οριακές τιμές OEKO-TEX®, που ενημερώνονται κάθε χρόνο.

Με πολύ συγκεκριμένα όρια και αυστηρά κριτήρια δοκιμών, το ECO-Passport είναι το ευρέως σεβαστό πιστοποιητικό που χρησιμοποιείται εκτενώς από πολλούς κατασκευαστές.

Τέλος, το ευρέως χρησιμοποιούμενο και δημοφιλές STANDARD 100, το οποίο παρέχει ένα σύστημα επισήμανσης για κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα.

Όταν ένα κλωστοϋφαντουργικό προϊόν έχει την ετικέτα STANDARD 100, ο καταναλωτής μπορεί να είναι βέβαιος ότι κάθε στοιχείο του αντικειμένου, από νήματα, κουμπιά, έως εκτύπωση και βαφή έχει δοκιμαστεί εκτενώς και ανεξάρτητα για επιβλαβείς ουσίες σύμφωνα με τον κατάλογο κριτηρίων OEKO-TEX®.

Ο κατάλογος κριτηρίων OEKO-TEX® περιέχει όλους τους γνωστούς διεθνείς κανονισμούς χημικών και ουσιών που χρησιμοποιούνται, και σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνοντας τις προτεινόμενες οριακές τιμές.

Όπως και με το GOTS, το OEKO-TEX® παρέχει ένα ουσιαστικό και διαφανές πλαίσιο για την πιστοποίηση βιώσιμων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, ένα πλαίσιο που εμπιστεύεται ο καταναλωτής και ο κατασκευαστής.

Τέλος, για τις φυσικές ίνες, πρέπει να αναφερθεί η επιρροή και η παρουσία της «Πρωτοβουλίας για ένα καλύτερο βαμβάκι» (Better Cotton Initiative - BCI).

Η «Πρωτοβουλία για ένα καλύτερο βαμβάκι» (BCI) είναι ένας παγκόσμιος μη κερδοσκοπικός οργανισμός που υπάρχει για να κάνει καλύτερη την παγκόσμια παραγωγή βαμβακιού για όλους όσους συμμετέχουν στην καλλιέργεια, επεξεργασία και παραγωγή βαμβακερών ειδών. Το BCI παρέχει επιτόπου εκπαίδευση και καθοδήγηση για περισσότερους από δύο εκατομμύρια βαμβακοπαραγωγούς σε περισσότερες από 21 χώρες και οι δικαιοδόχοι του αντιπροσωπεύουν πάνω από το 19% της παγκόσμιας παραγωγής βαμβακιού.

Για να το επιτύχει αυτό, η BCI χρησιμοποιεί το «Πρότυπο Σύστημα Καλύτερου Βαμβακιού» (Better Cotton Standard System), το οποίο είναι μια αντιπροσωπευτική και αναλυτική προσέγγιση που καλύπτει τα τρία δομικά στοιχεία της αειφορίας: περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό. Αυτό το Πρότυπο Σύστημα, παρέχοντας παράλληλα ένα ανεκτίμητο πρότυπο αναφοράς, έχει σχεδιαστεί για να ενθαρρύνει τις βέλτιστες πρακτικές στην καλλιέργεια και τη συλλογική δράση που επιτρέπει στο «Καλύτερο Βαμβάκι» να γίνει βασικό εμπόρευμα.

Το βασικό σύστημα της BCI ενισχύεται επειδή είναι μέλος του ISEAL Alliance, του παγκόσμιου συνδέσμου για τα πρότυπα αειφορίας. Μόνο μέλη που αξιολογούνται ανεξάρτητα με αξιόπιστα και ισχυρά πρότυπα είναι πιστοποιημένα μέλη. Η BCI και τα άλλα μέλη του ISEAL ασπάζονται τις Αρχές Αξιοπιστίας του ISEAL και συμμορφώνονται με τους διεθνώς αναγνωρισμένους Κώδικες Ορθής Πρακτικής του ISEAL.

Οι προσπάθειες της BCI να καταστήσει το «Καλύτερο Βαμβάκι» ένα βασικό βιώσιμο αγαθό, είναι εγγενώς ευθυγραμμισμένο με τους SDG. Μέσω του Πρότυπου Συστήματος Καλύτερου Βαμβακιού, η BCI στοχεύει στην ενσωμάτωση της κοινωνικής, περιβαλλοντικής και οικονομικής βιωσιμότητας στην παραγωγή βαμβακιού σε όλο τον κόσμο.

Η «Πρωτοβουλία για ένα καλύτερο βαμβάκι» αγκαλιάζει τα SDG ολιστικά, και συνεχίζει να οδηγεί την αλλαγή σε μια παγκόσμια κοινότητα που εργάζεται για να κάνει τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος. Υπάρχει συνεργασία με σχεδόν 100 εμπόρους λιανικής και διαφορετικά εμπορικά σήματα για την ενσωμάτωση του «Καλύτερου Βαμβακιού» στις βιώσιμες στρατηγικές πρώτων υλών, ενώ παράλληλα ενισχύεται και διασφαλίζεται η παγκόσμια ζήτηση.

Η οικοδόμηση μιας ισχυρής εφοδιαστικής αλυσίδας είναι απαραίτητη, και το μοντέλο χρηματοδότησης βάσει της ζήτησης της BCI για τον προμηθευτή, τον λιανοπωλητή και το εμπορικό σήμα, μεταφράζεται άμεσα σε αυξημένες επενδύσεις στην εκπαίδευση των βαμβακοπαραγωγών σχετικά με πιο βιώσιμες γεωργικές πρακτικές.

Είτε είστε εκτυπωτής, σχεδιαστής, προμηθευτής υφασμάτων ή κατασκευαστής τεχνολογίας, όλοι πρέπει να υιοθετήσουμε τις βέλτιστες πρακτικές και να ακολουθήσουμε τα SDG του ΟΗΕ για να αναπτυχθούμε. Πρέπει να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των πελατών μας, δημιουργώντας εμπιστοσύνη στην αγορά και νέες ευκαιρίες, και με αυτόν τον τρόπο να παρέχουμε τα SDG του ΟΗΕ και την εγγενή βιωσιμότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα ψηφιακής εκτύπωσης υφάσματος.

 

πηγή: fespa.com

(πρωτότυπο άρθρο: fespa.com/en/news-media/features/sustainable-certification-for-the-digital-textile-printing-supply-chain-natural-fibres)